Staż pracy ma duże znaczenie przy naliczaniu wielu uprawnień pracowniczych, takich jak wymiar urlopu, wysokość odprawy czy emerytury. Obecnie wliczane są do niego wyłącznie okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, jednak w niedalekiej przyszłości może dojść do zmiany zasad ustalania stażu pracy. Jakie są obecne przepisy i na czym dokładnie polegają planowane modyfikacje? Szczegóły omawiamy w artykule. 

Staż pracy – aktualne zasady naliczania

Zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy, „pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę”. Dlatego obecnie staż pracy obejmuje czas zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Do stażu wliczają się jednak inne okresy, takie jak: 
  • czas nauki – np. ukończenie szkoły średniej czy studiów wyższych, które mogą skracać wymagany staż pracy potrzebny chociażby do nabycia większego wymiaru urlopu wypoczynkowego, 
  • służba wojskowa – dotyczy m.in. osób, które odbyły służbę wojskową w latach, gdy była ona obowiązkowa, 
  • urlopy wychowawcze – mimo, że nie jest płatny, zalicza się do stażu pracy.

Uwaga! 

Osoba, która ukończyła studia wyższe (co daje 8 lat zaliczonego stażu) i przepracowała 2 lata na podstawie umowy o pracę, posiada łącznie 10-letni staż pracy, co uprawnia ją do 26 dni urlopu wypoczynkowego rocznie. 

Nowelizacja Kodeksu pracy - powstał projekt ustawy 

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od lipca 2024 roku pracuje nad projektem nowelizacji Kodeksu pracy, mającym na celu rozszerzenie definicji stażu pracy. Projekt ustawy został opublikowany w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Wyczekiwana przez wielu zmiana zasad obliczania stażu pracy najprawdopodobniej w końcu wejdzie w życie.  Duże grono osób uważa, że to właściwy kierunek zmian. Można bowiem usłyszeć głosy, że dotychczasowe przepisy dyskryminują pracowników zatrudnionych na podstawie innych umów niż umowa o pracę, ponieważ oni też odprowadzają składki.  

Zmiana przepisów – czy umowa zlecenie wlicza się do lat pracy?

Zgodnie z proponowanymi zmianami, do stażu pracy mają być wliczane m.in.: 
  • umowy zlecenia, 
  • umowy b2b, 
  • umowy agencyjne, 
  • inne umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, 
  • prowadzenie działalności pozarolniczej, w tym indywidualnej działalności gospodarczej, 
  • praca w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, 
  • czynna służba wojskowa niezawodowego żołnierza, 
  • mandat posła, posła do Parlamentu Europejskiego lub senatora. 

Nowe przepisy dotyczące stażu pracy – od kiedy? 

Zgodnie z planem nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku. Takie vacatio legis ma na celu umożliwienie pracownikom zebrania niezbędnych dokumentów potwierdzających okresy pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, a pracodawcom dostosowanie systemów kadrowo-płacowych do nowych regulacji.  Wprowadzenie zmian w ustalaniu stażu pracy ma na celu wyrównanie szans pracowników oraz uwzględnienie ich doświadczenia zawodowego, niezależnie od formy zatrudnienia.